محمد حميد الله ( مترجم : سيد محمد حسينى )
630
مجموعة الوثائق السياسية للعهد النبوي و الخلافة الراشدة ( نامه ها و پيمانهاى سياسى حضرت محمد ( ص ) و اسناد صدر اسلام ) ( فارسي )
( نوشتهء ملّا چلبى بر پيماننامه ) : اين نوشته با اصل امضاشدهء آن و همچنين با آن مأخذ اصلى كه اصل اين نوشته ، از آن مأخذ نقل گرديده ، برابر است . اين متن داراى احكامى استوار و پيمانهاى شرعى سخت محكمى است و از هرگونه لغزش در كلام و نارسايى در مضمون و معنى ، به دور است . خداوند آن را از بركات صحابهء بزرگ كه خود بر مضمون آن ، گواه و بر محتواى آن آگاه بودهاند ، به ما عطا كرده است . نوشتهء بندهء نيازمند ( درگاه ) خداوند پاك و برتر از هرگونه نسبت ناروا ، محمّد بن على ، مشهور به ملّا چلبى قاضى شهر آمد . ( نوشته و مهر نقى فضلىزاده بر پيماننامه ) : نيازمند ( درگاه ) خداوند بلند پايه ، نقى فضلى زاده قاضى شهر رها ، كه خدايش بيامرزد ، متن اين پيماننامه را نگريست و اين نوشته را بر آن نوشت . مهر قاضى فضلى زاده ( ) ( 1 ) اين ، نوشتهء ( پيمان نامهء ) فرخندهاى است كه به خواست خدا ، پس از همپيمانى ارمنيان با من و پس از آن كه ايشان در پناه اسلام در آمدند ، به دنبال درخواست گروهى از آنان ، اجازه دادم كه آن را بنويسند . از اين رو بايد همهء مسلمانان بر پايهء آن ، رفتار كنند و متن و معنى آن را از نظر دور ندارند . ارمنيان از مسلمانان پيرو من خواسته بودند كه ايشان از من درخواست كنند تا ارمنيان را در پيمان و پناه خدا و پيامبران و برگزيدگان اولياى مسلمانان همهء زمانها ، قرار دهم . خداوند از همهء آفريدهها ، از پيامبر مرسل تا فرشتهء مقرّب ، پيمان گرفته است كه در اطاعت من باشند . بنابراين ، پايدار ماندن بر پيمان خدا آنست كه تا روز رستاخيز ، من و فرزندانم ، ياران و مؤمنان پيرو من ، در همهء سرزمينهاى اسلامى در خاور و باختر ، در دور و نزديك ، در هر جا كه باشيم ، خواسته يا ناخواسته ، از ارمنيان پشتيبانى كنيم . من ( پيامبر اسلام ) از آنان و داراييشان ، از پرستشگاههايشان و از راهبان مسيحى ، در هر جا كه باشند ، در كوه و دشت و در ميان غار و آبادانى ، حمايت مىكنم و از رسيدن زيان به ايشان ، جلوگيرى خواهم كرد . در هر جا كه باشند ، در دريا و خشكى ، در شرق و غرب ،